7. Volksgezondheid en milieu

In dit programma richten we ons op het bevorderen van de gezondheid van inwoners en het behoud van een schone, veilige en duurzame leefomgeving. Daarbij gaat het zowel om preventie en publieke gezondheid als om duurzaamheid, milieukwaliteit en een gezonde leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties.

De kwaliteit van onze leefomgeving bepaalt voor een groot deel het welzijn van onze inwoners. Een gezonde leefomgeving is de meest effectieve vorm van preventie: het verhoogt de kwaliteit van ons leven en voorkomt op termijn hoge kosten. Door te blijven investeren in milieu en volksgezondheid zorgen we voor zo’n leefbare omgeving. Ook op de lange termijn. De kwaliteit van de openbare ruimte heeft direct invloed op hoe inwoners en bezoekers onze dorpen en wijken beleven. Door effectief afvalbeheer verhogen we het dagelijks woongenot. Tegelijkertijd versterken we het unieke karakter van onze gemeente door te zorgen voor onze natuur en de lokale 
biodiversiteit. Groen in de directe omgeving is niet alleen mooi, maar geeft ook ruimte voor ontspanning en recreatie. We koppelen dit consequent aan duurzaamheid. Zo verschuift onze focus van puur 'beheren' naar gericht 'investeren' in een gezonde en vitale leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties.

In de komende bestuursperiode werken we aan de volgende thema’s:

Circulaire economie
De gemeente Heerde heeft landelijk bekendheid opgebouwd op het gebied van circulariteit. Dat biedt kansen, maar vraagt ook om verantwoordelijkheid. Daarom stimuleren wij duurzaam en circulair bouwen in onze gemeente, zetten wij de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed voort en bevorderen wij duurzame en circulaire inkoop in ons aanbestedingsbeleid, inclusief projecten in de grond-, weg- en waterbouwsector (GWW).

Energietransitie
We gaan de doelstellingen die regionaal zijn vastgelegd in het RPE (Regionale Programma Energievoorziening Stedendriehoek) omzetten naar een lokale agenda. Acties en aandachtspunten daarbij

• Wij stellen een laadvisie voor elektrisch rijden vast. Daarin bieden wij ruimte voor het laden met eigen opgewekte stroom in de openbare ruimte, wanneer laden op eigen terrein niet mogelijk is. Daarnaast willen we graag ruimte bieden aan een pilot met deelauto’s.
• Wij stellen het herziene uitnodigingskader voor zon en wind vast. We zetten in op lokale duurzame energieopwekking binnen de landelijke en provinciale regels.  Wij kiezen altijd voor zorgvuldigheid en goede afstemming met omwonenden. We willen immers zorgvuldig omgaan met de belangen van inwoners en onze schaarse ruimte. We willen daarbij natuur en landbouwgrond in principe sparen.  Daarom gebruiken we altijd strikt de treden van de zonneladder voor de opwek van zonne-energie: 
  trede 1: op daken en gevels; 
  trede 2: op terreinen en objecten binnen bebouwd gebied;
  trede 3: op terreinen en objecten in het landelijk gebied; 
  trede 4: op landbouw- en natuurgronden.
  Daarbij geldt dat de aanleg van een zonnepark op landbouwgronden niet mogelijk is, tenzij:
  a.  in combinatie met een substantiële agrarische functie;
  b.  op landbouwgrond die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie is; 
  c.  het zonnepark betekenisvol bijdraagt aan de vermindering van de netcongestie of aan vergroting van een efficiënter netwerkgebruik. Als er sprake is van trede 4 dan moet dit minimaal op 150 meter afstand zijn van de erfgrens. In de buurt van industriebestemming passen we maatwerk toe. 
• In het kader van de warmtetransitie hebben we aandacht voor betaalbaarheid en haalbaarheid voor iedereen. Als we instrumenten gebruiken (zoals de aanwijsbevoegdheid binnen het warmteprogramma) zorgen we ervoor dat de transitie voor iedereen betaalbaar en haalbaar blijft. We hebben specifieke aandacht voor inwoners die door financiële of technische belemmeringen niet zelfstandig de overstap kunnen maken, om te voorkomen dat zij tussen wal en schip vallen.

Biodiversiteit
De gemeente Heerde is trots op haar groene omgeving. Daarom nemen we maatregelen om natuur, landschap en biodiversiteit te behouden en te versterken in het buitengebied en in onze dorpen en wijken. Samen met inwoners, agrariërs, terreinbeheerders en maatschappelijke organisaties werken we aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. We vergroten de biodiversiteit door ruimte te creëren voor planten en dieren, bijvoorbeeld met 
bloemrijke bermen, groene verbindingen en extra bomen in de leefomgeving. Ook kiezen we bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte voor meer groen en een klimaatbestendige aanpak. Zo werken we aan 
een groenere gemeente waarin natuur en biodiversiteit kunnen groeien en bloeien, voor nu en in de toekomst.

Gemeentelijke riolering
Bij het onderhoud en beheer van ons gemeentelijke rioleringsstelsel zijn de kosten en opbrengsten uit de rioolheffing steeds met elkaar in evenwicht.

Afvalinzameling huisvuil
De inzamelfrequentie voor restafval is onlangs bijgesteld. We gaan de inzamelfrequentie van restafval in het buitengebied evalueren.

De wolf
De aanwezigheid van de wolf leidt tot schade aan vee en gevoelens van onveiligheid in onze gemeenschap. De wolf is een beschermde diersoort en wij respecteren de wettelijke kaders. Tegelijk moeten veiligheid, 
leefbaarheid en beheersbaarheid voor onze inwoners geborgd blijven. Bij overlast of overige situaties moeten we binnen de wettelijke mogelijkheden snel en duidelijk kunnen handelen. Daarom willen we onafhankelijke deskundigen om advies vragen over de mogelijkheden binnen de huidige wettelijke kaders. Hierbij betrekken we ook het bestuur van de Schaapskooi, buurgemeente Epe en onze inwoners. Daarnaast doen wij, samen met 
andere gemeenten, opnieuw een dringende oproep aan Provincie en Rijk om meer mogelijkheden voor beheer van de wolf te creëren. Daarbij vragen wij om snelheid. We verwachten hierover op korte termijn verdere stappen te kunnen zetten

De gemeenten zijn in Nederland verantwoordelijk voor de inzameling van afval en voor het aanleggen en onderhouden van de riolen. Hiervoor wordt ook belasting geïnd (riool- en afvalstofheffing) welke in principe kostendekkend zijn. Dit zijn de twee grootste posten op dit taakveld. Daarnaast worden ook nog uitgaven die rondom milieubeheer (zoals ongediertebestrijding), begraafplaatsen (zoals het beheer van crematoria) en de volksgezondheid (zoals ambulance en ziekenvervoer) op dit taakveld verantwoord.

Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen:

• het monitoren van de gezondheidssituatie;
• uitvoering van preventieprogramma's, het vroegtijdig signaleren van specifieke stoornissen en gezondheidsbedreigende factoren;
• uitvoering van programma's voor gezondheidsbevordering en maatregelen tegen bedreigingen van de gezondheid;
• bestrijding van infectieziekten en aanbieden van vaccinaties;
• het geven van voorlichting, advies en begeleiding;
• het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders;
• het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen;
• het bevorderen van medisch milieukundige zorg;
• het bevorderen van technische hygiëne zorg;
• het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen;
• het laten uitvoeren van het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg zoals beschreven in art. 5 Wet publieke gezondheid (Wpg) jo. hoofdstuk III Besluit publieke gezondheid (Bpg) en jo Regeling eisen software ex artikel 5, derde lid, Wpg;
• ambulance en ziekenvervoer.

De volgende thema’s van de Brede SPUK-regeling horen hier te worden geboekt:

• Kansrijke Start;
• Mentale Gezondheid;
• Aanpak overgewicht en obesitas;
• Valpreventie;
• Versterking kennis- en adviesfunctie GGD;
• Coördinatiekosten regionale aanpak preventie.

Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding:

• opvang en verwerking van afval- en hemelwater;
• inzameling en transport huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater;
• voorkomen van grondwaterproblemen, onder meer door afvoer van overtollig grondwater;
• rioolwaterzuivering;
• bestrijding verontreiniging oppervlaktewater;
• rioolheffing woningen (op categorie 2.2.2 Belasting op huishoudens);
• rioolheffing niet-woningen (op categorie 2.2.1 Belasting op producenten);
• leges rioolaansluiting (op categorien 3.7 Leges en andere rechten);
• kosten van de heffing en invordering van de rioolheffing.

Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval.

Wij werken aan de concept-afvalstoffenbegroting en -heffing voor het jaar 2027. de afvalstoffenbegroting wordt tezamen met de gemeentebegroting vastgesteld in de begrotingsraad van november 2026. De gemeenteraad zal de verordening die de afvalstoffenheffing voor 2027 regelt,  in december 2026 vaststellen.

Reinigingsrechten: ROVA zamelt in Heerde alleen het huishoudelijk afval in. Als gemeente zamelen wij geen bedrijfsafvalstoffen in. in Heerde werken wij daarom ook niet met reinigingsrechten. 

• afvalscheiding en recycling;
• vuilophaal en afvoer;
• vuilstort en verwerking;
• afvalstoffenheffing (op categorie 3.7 Leges en andere rechten);
• diftar;
• kosten van de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing.

Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder:

• de bescherming en de sanering van de kwaliteit van de bodem en de atmosfeer;
• de beheersing van geluidhinder;
• bescherming tegen straling en dergelijke;
• verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven. In de gemeente Heerde zijn geen milieuhinderlijke bedrijven die moeten worden verplaatst;
• ongediertebestrijding (bijvoorbeeld eikenprocessierups)
  • eikenprocessierups: Elk jaar omstreeks april bestrijden wij door circa 1.900 inlandse eiken tweemaal te spuiten met nematoden (aaltjes). Dit voorkomt een hoge plaagdruk. Daarnaast bestrijden wij op sportparken en in de openbare ruimte langs fiets-/wandelpaden curatief door nesten weg te zuigen die via een melding binnenkomen of die geregistreerd worden door een eigen waarneming.
  • overig ongedierte, zoals de nesten van Aziatische hoornaar in de openbare ruimte, laten we verwijderen door een ongediertebestrijdingsbedrijf. 
• leges (op categorie 3.7 Leges en andere rechten):
  • omgevingsvergunningen milieubelastende activiteit en maatwerkvoorschriften;
  • bestrijding ongedierte;
  • ontheffing route gevaarlijke stoffen;
  • stookontheffing.

Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging:

• begraafplaatsen en crematoria
  • de gemeente onderhoudt 4 begraafplaatsen (Engelmanskamp, Mr. Nijhofstraat , Heerde-oud, Wapenveld);
  • De begraafplaats in Wapenveld wordt uitgebreid;
  • Er vindt onderzoek plaats naar de kostendekkendheid van de begraafplaatsen door KYBYS en voorstellen hiervoor worden voorbereid;
  • De gemeente is verplicht op grond van de Wet op de lijkbezorging de gemeentelijke uitvaart te verzorgen als niemand anders dit doet (komt circa éénmaal per jaar voor);
  • de kosten worden onder meer gedekt door de tarieven van begrafenisrechten, onderhoud van de graven en tarieven voor de uitgifte van graven;
• lijkschouw (het vaststellen dat de betrokkene is overleden);
• lijkbezorgings- of begraaf(plaats)rechten, grafrechten (op categorie 3.7 Leges en andere rechten);
• afkoopsommen grafrechten (op categorie 4.6.8 Overige kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen);
• afkoopsommen grafonderhoud (op categorie 4.6.8 Overige kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen).