Voorwoord

Voor u ligt het jaarverslag 2025 van de gemeente Heerde. Met grote inzet is gewerkt aan het geven van een getrouw en transparant beeld van het afgelopen jaar. Achter de cijfers en de financiële overzichten gaat echter een breder verhaal schuil: van keuzes, ontwikkelingen en onzekerheden die ons gemeentelijk handelen beïnvloeden.

Allereerst valt opnieuw de grilligheid in de financiële resultaten op – een patroon dat zich de afgelopen jaren vaker heeft voorgedaan. Waar in de oorspronkelijke begroting nog werd uitgegaan van een resultaat van €1.647.000,-, werd dit in de najaarsnota bijgesteld naar €1.054.000,-. Uiteindelijk sluit de jaarrekening 2025 met een positief resultaat van €2.035.000,-. Dit verschil is voor een belangrijk deel te verklaren door extra inkomsten, soms met terugwerkende kracht uit voorgaande jaren. Deze onvoorspelbaarheid maakt het echter lastig om hier als gemeente op te sturen en betekent ook dat toekomstige jaren juist een tegengesteld beeld kunnen laten zien.

Daarnaast blijft het een grote uitdaging om vanaf 2027 en verder de gemeentelijke financiën structureel in balans te brengen en te houden. De uitkomsten van landelijke discussies, zoals het advies van de commissie Van Ark over de bekostiging van het sociaal domein (met name Jeugd), en de nog lopende herverdeling van het gemeentefonds, zijn daarbij van grote invloed. Uit berekeningen van de K80 blijkt dat vooral kleinere gemeenten financieel nadeel minder ontvangen dan grotere gemeenten.

Een derde punt van aandacht is de beperkte sturingsruimte die wij als gemeente hebben. Aan de inkomstenkant zijn de mogelijkheden om substantieel extra middelen te genereren gering. Naast de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting beschikken wij niet over omvangrijke alternatieve inkomstenbronnen, zoals parkeerheffingen of toeristenbelasting. Tegelijkertijd bestaat een groot deel van onze uitgaven uit medebewindstaken: wettelijke verplichtingen die wij namens de rijksoverheid uitvoeren en waar we slechts beperkt invloed op hebben.

Tot slot is ook de financiële positie van belang. De solvabiliteit – de verhouding tussen het eigen vermogen en het totale vermogen – dient idealiter boven de 20% te liggen. Voor de gemeente Heerde bedraagt deze in 2025 27%. In combinatie met de genoemde financiële grilligheid en de bredere maatschappelijke en economische onzekerheden, ook mondiaal, vraagt dit om een behoedzame koers. De provinciale toezichthouder onderstreept dit en wijst op de noodzaak om rekening te houden met toekomstige tekorten en mogelijke ombuigingen. Een gezonde reserve blijft daarbij van groot belang als buffer.

Met dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid en de besteding van middelen. Tegelijkertijd biedt het inzicht in de uitdagingen die voor ons liggen. Ook in de komende jaren blijven wij ons inzetten voor een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente Heerde.