Het jaar 2026 laat een trendbreuk zien. Waar de vorige jaren nog werden afsloten met positieve jaarrekeningresultaten is de verwachting dat 2026 zal sluiten met een negatief resultaat van -/-€1.363.000,-. Dit is iets gunstiger dan de prognose van -/-€1.794.000,- bij de voorjaarsnota. Deze negatieve verwachting is in hoofdlijnen het gevolg van de fors gestegen kosten in de Jeugd- en Wmo-zorg die bij de voorjaarsnota al zijn ingeboekt. Waar voorheen deze meerkosten door het Rijk werden gecompenseerd, worden er dit jaar niet of nauwelijks extra Rijksmiddelen verwacht. Zoals het nu lijkt is dit een nieuwe werkelijkheid die ook voor de komende jaren zal gaan gelden. Dit betekent dat er passende/pijnlijke maatregelen moeten worden voorbereid en genomen om de begroting hierop voor de toekomst aan te passen. Hiermee zal dit jaar nog een uitgebreid proces worden voorgesteld met de raad en de samenleving.
Voor dit moment en voor deze rapportage zijn de budgetten zo nauwkeurig mogelijk bijgesteld en toegelicht zodat u een goed beeld krijgt van de huidige stand van zaken. Onderstaand wordt per programma een korte toelichting gegeven op de belangrijkste budgetbijstellingen. Een uitgebreidere toelichting vindt u bij het desbetreffende programma. De kleinere mutaties zijn opgenomen in het overzicht 'Totaaloverzicht mutaties'.
Bestuur en ondersteuning
Ook dit jaar gaat de plaatsing van nieuwe transformatorhuisjes in de gemeente Heerde voor de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk door. Per plaatsing wordt een éénmalige vergoeding van €5.000,- ontvangen. Verwacht wordt dat er 30 huisjes worden gebouwd; dit resulteert in een extra inkomst van €150.000,-.
De ambtelijke organisatie heeft nog steeds te maken met een na-ijleffect van het hoge (langdurig) ziekteverzuim. Inmiddels is dit ziekteverzuim weer aan het dalen, maar om stagnatie in de werkzaamheden te voorkomen is er wel personeel ingehuurd. Voorgesteld wordt hiervoor €350.000,- bij te ramen. Beleid is om deze personele kosten pas bij de najaarsnota bij te ramen omdat dan de effecten voor het betreffende jaar goed zichtbaar zijn. Het hoge verzuim legt ook extra druk op de ARBO-kosten; hiervoor is €50.000,- extra geld nodig.
De schoonmaak van de gebouwen is opnieuw aanbesteed. Dit nieuw afgesloten contract is duurder dan voorheen. Ook zijn de energiekosten gestegen. Tezamen met enkele niet voorziene onderhoudswerkzaamheden is dit een niet voorziene stijging van €105.000,- voor de personele huisvestingskosten.
In de Meicirculaire 2026 is de vergoeding van de vliegtuigberging bij Veessen opgenomen; hiervoor wordt €2.158.000,- ontvangen. Inmiddels is ook de Septembercirculaire 2026 ontvangen en doorgerekend. Per saldo wordt er €64.000,- minder ontvangen door een negatieve verrekening van het BTW compensatiefonds uit 2025.
Verkeer, vervoer en waterstaat
De aanschaf van een vrachtauto en bestelauto's is een jaar doorgeschoven. Hierdoor zijn de kapitaallasten €110.000,- lager.
Onderwijs
Door een daling van het aantal aanvragen voor het Leerlingenvervoer zijn deze kosten met €58.000,- verlaagd.
Sport, cultuur en recreatie
De BTW die is betaald voor de bouw van de sporthal in de MFA Hof van Cramer en de overige BTW kosten op sportactiviteiten kunnen via een specifieke uitkering (SPUK) worden terugontvangen. Voor dit jaar is dat een nog te ontvangen bedrag van €273.000,-.
Sociaal domein
De kosten voor het Sociaal domein zijn voor een belangrijk deel al bijgeraamd bij de voorjaarsnota. Voor deze rapportage resteren daarom naast een aantal kleine mutaties alleen nog enkele grotere aanpassingen die in het voorjaar nog niet bekend waren.
De WSW-bijdrage en de kosten voor Beschut Werk moeten met €316.000,- worden verhoogd. Dit geld is ontvangen bij de Meicirculaire 2026 en wordt aan Lucrato doorgestort.
Voor de woon- en vervoersvoorzieningen wordt €275.000,- meer uitgegeven, voornamelijk door een grote woningaanpassing.
Doordat het landelijke en regionale beleid voor Beschermd Wonen nog niet klaar is, wordt het geraamde budget ad. €165.000,-dit jaar niet uitgegeven. Tenslotte is er voor de noodopvang en de somatische zorg van de Oekraïense ontheemden extra budget geraamd doordat de kosten voor de huur, catering en beveiliging zijn toegenomen. Voor de nieuwe somatische zorg was nog geen budget in de begroting opgenomen. Ook dit budget is toegevoegd, tezamen met de kosten voor een verbouwing van de ruimten. Hiertegenover is hetzelfde bedrag aan inkomsten toegevoegd omdat het Rijk deze kosten volledig vergoed (€1.700.000,-).
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
Dit jaar kan het budget voor de legesinkomsten Omgevingswet fors worden verhoogd met €400.000,-. Deze inkomsten fluctueren jaarlijks en zijn daardoor lastig te ramen. Dit jaar wordt er meer ontvangen door een groot bouwproject binnen de gemeente. Met deze legesinkomsten kunnen de ingezette uren van eigen en ingehuurd personeel worden gedekt.
Tenslotte is er bij dit programma €500.000,- aan ontvangsten uit anterieure overeenkomsten en €132.000,- aan bijdragen vanuit de sociale woningbouw opgenomen. Deze mutaties zijn budgetneutraal verwerkt.